De koppeling tussen een boekhoudpakket en een AI-assistent brengt twee vakgebieden samen die elk hun eigen jargon hebben. Hieronder staan de begrippen die je op deze site en in je Exact Online-administratie tegenkomt, elk in een paar zinnen uitgelegd.
Een administratie is in Exact Online een afgescheiden boekhouding, meestal per rechtspersoon. In de API heet dit een division en wordt het aangeduid met een divisienummer. Ledger Botje werkt per administratie: welke er beschikbaar zijn hangt af van je abonnement.
Een AI-agent is een AI-assistent die niet alleen antwoordt maar ook zelfstandig stappen uitvoert om een doel te bereiken, bijvoorbeeld gegevens opzoeken, een berekening maken en daarna een order aanmaken. Hoe ver een agent mag gaan bepaal je met de rechten die je hem geeft.
Een API is een gedefinieerde manier waarop twee systemen gegevens uitwisselen. Exact Online biedt een REST API; Ledger Botje gebruikt die om je administratie te lezen en bij te werken, en vertaalt hem naar MCP-tools die een AI-assistent begrijpt.
Een auditfile is een gestandaardiseerde export van de volledige financiele administratie over een periode. In Nederland is XAF (XML Auditfile Financieel) het gangbare formaat. Accountants en de Belastingdienst gebruiken het om een boekhouding in te lezen zonder toegang tot het pakket zelf.
Een batchnummer identificeert een productiepartij van een artikel, zodat je achteraf kunt herleiden welke partij aan welke klant is geleverd. Het is verplicht in sectoren met terugroepplicht, zoals voeding en farmacie.
E-facturatie is het versturen van een factuur als gestructureerd databestand dat het ontvangende systeem direct kan inlezen, in plaats van als PDF of papier. Het scheelt handmatig overtypen en maakt automatische controle op bedragen en btw mogelijk.
Een ERP (Enterprise Resource Planning) is een systeem dat de kernprocessen van een bedrijf in een samenhangende administratie bijhoudt: inkoop, verkoop, voorraad, productie en financien. Exact Online is een ERP voor het mkb.
Het grootboek is het geheel van rekeningen waarop alle financiele mutaties van een onderneming worden vastgelegd. Elke boeking komt op minstens twee grootboekrekeningen terecht, waardoor debet en credit altijd gelijk blijven.
Een grootboekschema is de geordende lijst van alle grootboekrekeningen die een administratie gebruikt, met hun nummers en indeling naar balans of resultatenrekening. Het bepaalt hoe fijnmazig je later kunt rapporteren.
Een hallucinatie is een antwoord dat een AI-model overtuigend formuleert maar dat feitelijk onjuist is. Bij een koppeling die echte data ophaalt is het risico kleiner, omdat het model zijn antwoord op opgehaalde records baseert in plaats van op wat het zich meent te herinneren. Controleer bedragen desondanks altijd.
MCP is een open standaard waarmee AI-assistenten op een gestructureerde manier verbinding maken met externe systemen. In plaats van dat elke AI-aanbieder een eigen koppeling bouwt, biedt een MCP-server een vaste set tools aan die elke ondersteunende assistent kan aanroepen. Ledger Botje is zo'n MCP-server voor Exact Online.
Uitgebreid artikel over MCP →Een MCP-prompt is een voorgedefinieerd sjabloon dat de MCP-server aanbiedt om een veelvoorkomende taak op gang te helpen, bijvoorbeeld een maandafsluiting of een voorraadcontrole. Anders dan een tool voert een prompt niets uit: hij geeft de assistent een startpunt met de juiste vragen en volgorde.
Een MCP-tool is een enkele actie die een AI-assistent via de MCP-server kan uitvoeren, zoals het zoeken van een verkooporder of het boeken van een goederenontvangst. Ledger Botje biedt er 292: 122 alleen-lezen en 170 schrijvend. De naamgeving volgt het patroon onderwerp_entiteit_actie.
Alle MCP-tools →OAuth 2.1 is de autorisatiestandaard waarmee je een externe toepassing toegang geeft tot je account zonder je wachtwoord te delen. Je logt in bij Exact Online, geeft daar toestemming, en de toepassing ontvangt een token dat je op elk moment kunt intrekken.
Hoe Ledger Botje dit toepast →Order-to-cash is de procesketen van binnenkomende verkooporder tot ontvangen betaling: order vastleggen, leveren, factureren en de betaling afletteren. Elke stap is een plek waar een AI-koppeling handwerk kan wegnemen.
Peppol is een Europees netwerk voor het uitwisselen van e-facturen en inkoopdocumenten tussen bedrijven en overheden. Deelnemers hebben een Peppol-ID en versturen via een gecertificeerde access point, zodat afzender en ontvanger geen onderlinge afspraken hoeven te maken.
PKCE (Proof Key for Code Exchange) is een uitbreiding op OAuth die voorkomt dat een onderschepte autorisatiecode bruikbaar is voor een aanvaller. De client stuurt bij de eerste stap een geheim mee dat hij pas bij het inwisselen onthult. Ledger Botje gebruikt OAuth 2.1 met PKCE.
Procure-to-stock is de keten van inkoopbehoefte tot beschikbare voorraad: inkooporder plaatsen, goederen ontvangen, inboeken op locatie en de inkoopfactuur matchen. Bij een verschil tussen order, ontvangst en factuur ontstaat handwerk.
Prompt injection is een aanval waarbij iemand instructies verstopt in tekst die een AI-assistent leest, bijvoorbeeld in een factuuromschrijving, in de hoop dat het model die opvolgt. De verdediging zit in het beperken van wat de assistent uberhaupt mag doen.
Hoe wij dit beperken →RAG (Retrieval-Augmented Generation) is een werkwijze waarbij een AI-model eerst relevante informatie ophaalt uit een externe bron en zijn antwoord daarop baseert. Een MCP-koppeling is een vorm hiervan: de assistent haalt de feiten uit je administratie voordat hij antwoordt.
Een rate limit is een bovengrens aan het aantal verzoeken dat je binnen een periode mag doen. Exact Online hanteert een dagelijkse limiet per administratie; Ledger Botje kent daarnaast een maandelijks aantal AI-verzoeken per abonnement.
RGS is een Nederlandse standaardindeling voor grootboekrekeningen, opgezet zodat administraties van verschillende bedrijven vergelijkbaar en machineleesbaar worden. Door je eigen rekeningen aan RGS-codes te koppelen kunnen rapportages en aangiftes grotendeels automatisch worden samengesteld.
Een serienummer identificeert een individueel exemplaar van een artikel, in tegenstelling tot een batchnummer dat een hele partij aanduidt. Het wordt gebruikt voor garantie, onderhoudshistorie en tracking van kapitaalgoederen.
Streamable HTTP is de transportlaag die MCP gebruikt om berichten tussen de AI-assistent en de server uit te wisselen. De verbinding blijft open zolang het gesprek duurt, zodat antwoorden stapsgewijs kunnen binnenkomen. Het is de opvolger van de eerdere SSE-variant van het protocol.
Een stuklijst of bill of materials beschrijft uit welke onderdelen en hoeveelheden een eindproduct wordt samengesteld. Bij het vrijgeven van een productieorder bepaalt de stuklijst welk materiaal moet worden uitgegeven.
Een token is de eenheid waarin taalmodellen tekst verwerken, ruwweg een woorddeel. Daarnaast betekent token in de context van OAuth iets anders: een sleutel die toegang geeft tot een account. Beide betekenissen komen rond AI-koppelingen voor.
UBL (Universal Business Language) is het XML-formaat waarin e-facturen doorgaans worden opgesteld. Het legt vast welke velden een factuur bevat en hoe ze heten, zodat elk boekhoudpakket dezelfde factuur op dezelfde manier interpreteert.
ViDA (VAT in the Digital Age) is een Europees pakket maatregelen dat de btw-regels moderniseert, met onder meer verplichte e-facturatie en digitale rapportage voor grensoverschrijdende transacties. De invoering verloopt gefaseerd; de exacte data verschillen per lidstaat.
Een werkorder, ook productieorder genoemd, is de opdracht om een bepaald aantal van een artikel te produceren. Hij verwijst naar een stuklijst voor het materiaal en naar een routing voor de bewerkingsstappen en werkplekken.
Productieorders beheren met AI →XBRL is een XML-formaat voor het uitwisselen van financiele rapportages, waarbij elk bedrag een vaste betekenis krijgt uit een taxonomie. In Nederland worden jaarrekeningen en fiscale aangiftes via SBR in XBRL aangeleverd.
Vergelijk MCP met de Exact Online REST API. Ontdek waarom MCP sneller, veiliger en toegankelijker is voor AI-integraties. Geen code nodig.
Het Model Context Protocol (MCP) is de nieuwe standaard voor AI-integraties. Leer hoe MCP werkt en waarom het een gamechanger is voor Exact Online gebruikers.
Veel ondernemers weten het niet: je kunt je Exact Online rechtstreeks aan AI zoals ChatGPT of Claude koppelen en je administratie in gewone taal bevragen.
Laatst bijgewerkt: 25 juli 2026